Bột trét tường loại nào tốt? Cách chọn bột trét nội thất và ngoại thất

Trong một công trình sơn, bột trét thường bị xem là vật tư phụ, chọn đại loại nào rẻ cũng được. Thực tế lại ngược lại: bột trét nằm giữa lớp vữa xi măng và lớp sơn, nên nếu nó yếu, mọi lớp phía trên đều yếu theo. Tường bị phấn hoá, sơn bong thành mảng hay nứt chân chim li ti phần lớn bắt nguồn từ bột trét chọn sai loại hoặc thi công sai cách. Bài viết này giúp bạn phân biệt bột trét nội thất và ngoại thất, nhận biết sản phẩm đạt chất lượng và dùng chúng đúng kỹ thuật.

Bột trét là gì và làm nhiệm vụ gì

Bột trét, hay còn gọi là bột bả hoặc mastic, là hỗn hợp dạng bột gồm xi măng trắng, bột khoáng mịn và các phụ gia polymer giúp tăng độ bám, độ dẻo và khả năng giữ nước. Khi trộn với nước, nó thành một hỗn hợp sệt, được bả lên tường bằng bay để lấp các lỗ rỗ, khe nhỏ và làm phẳng bề mặt trước khi sơn.

Ngoài làm phẳng, bột trét còn tạo ra một bề mặt có độ hút đều. Tường vữa thô có chỗ đặc chỗ xốp, sơn trực tiếp lên sẽ bị hút không đều và loang màu. Một lớp bột trét tốt giúp lớp sơn lót và sơn phủ phía trên phát huy đúng độ phủ và màu sắc như nhà sản xuất công bố.

Bột trét nội thất và ngoại thất khác nhau ở đâu

Hai dòng bột trét trông giống nhau khi còn trong bao, nhưng công thức được thiết kế cho hai môi trường làm việc khác hẳn. Bảng dưới đây tóm tắt những điểm khác biệt chính.

Điểm quan trọng nhất cần nhớ: bột trét nội thất không bao giờ nên dùng cho tường ngoài trời. Dưới tác động của mưa và nắng, nó sẽ bị mềm, phấn hoá và kéo theo lớp sơn bong ra. Ngược lại, dùng bột ngoại thất trong nhà thì không sai về kỹ thuật, chỉ là tốn chi phí hơn và đôi khi khó chà nhám mịn hơn.

Những vị trí trong nhà nên dùng loại chịu ẩm

Một số khu vực trong nhà có điều kiện gần giống ngoài trời: tường nhà tắm, tường bếp sau chậu rửa, tường giáp nhà vệ sinh hoặc giáp bồn hoa, chân tường tầng trệt hay bị ẩm. Ở những chỗ này, dùng bột trét ngoại thất hoặc dòng bột chịu ẩm sẽ an toàn hơn so với bột nội thất thông thường.

Dấu hiệu nhận biết bột trét tốt

Không cần thiết bị phòng thí nghiệm, bạn vẫn có thể đánh giá sơ bộ chất lượng bột trét qua vài dấu hiệu thực tế:

• Bao bì rõ ràng: có tên hãng, dòng sản phẩm, phân biệt nội thất hay ngoại thất, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn tỷ lệ trộn nước.
• Bột mịn, khô, không vón cục: bột bị vón thành tảng cứng thường đã hút ẩm trong quá trình lưu kho.
• Trộn dễ tan, dẻo tay: sau khi khuấy, hỗn hợp mịn, đặc sánh, bám bay tốt mà không chảy xệ trên tường đứng.
• Khô không nứt: lớp bả mỏng đúng kỹ thuật khi khô có màu đều, không xuất hiện vết nứt chân chim.
• Bề mặt cứng: sau khi khô hẳn, cào nhẹ bằng móng tay không thấy bột bở ra thành phấn.

Nên mua bột trét cùng hãng với sơn lót và sơn phủ. Các hãng như Jotun, Dulux, Nippon, Kova, TOA, Joton đều có hệ sản phẩm đồng bộ, được thiết kế để các lớp tương thích về độ kiềm và độ bám với nhau. Ghép bột trét hãng này với sơn lót hãng khác không phải lúc nào cũng hỏng, nhưng khi có sự cố thì rất khó xác định nguyên nhân.

Cách trộn bột trét đúng tỷ lệ

Đổ nước sạch vào thùng trước, sau đó rắc từ từ bột vào và khuấy bằng máy khuấy tốc độ thấp. Làm theo thứ tự này giúp bột tan đều, hạn chế vón cục ở đáy thùng. Tỷ lệ nước và bột phải theo đúng hướng dẫn in trên bao vì mỗi sản phẩm một khác. Thừa nước làm bột loãng, chảy và giảm độ bám; thiếu nước làm bột khó bả, nhanh khô và dễ nứt.

Sau khi khuấy đều, để hỗn hợp nghỉ vài phút cho phụ gia ngấm rồi khuấy lại lần nữa trước khi dùng. Không dùng nước bẩn, nước lẫn vôi vữa hay nước nhiễm phèn để trộn. Không trộn quá nhiều một lúc; bột đã bắt đầu đông cứng trong thùng thì bỏ đi, không pha thêm nước để dùng tiếp vì độ bám đã giảm.

Kỹ thuật bả để tường phẳng và bền

Bả hai lớp mỏng thay vì một lớp dày

Lớp đầu tiên bả mỏng, ép chặt bột vào bề mặt để lấp đầy lỗ rỗ. Khi lớp này khô, bả lớp thứ hai để làm phẳng hoàn toàn. Hai lớp mỏng luôn bền hơn một lớp dày, vì lớp dày khô không đều giữa mặt ngoài và bên trong, sinh ra ứng suất và nứt.

Xả nhám và vệ sinh bụi

Sau khi lớp cuối khô hẳn, dùng giấy nhám mịn gắn vào bàn chà để xoa phẳng các vết bay và gờ nhỏ. Chà nhẹ tay, không chà thủng tới lớp vữa. Cuối cùng quét hoặc thổi sạch bụi nhám, vì bụi còn bám trên tường sẽ làm sơn lót bám kém.

Thời tiết khi bả ngoài trời

Không bả bột ngoại thất khi trời sắp mưa hoặc khi nắng gắt chiếu trực tiếp lên tường. Nắng quá mạnh làm bột mất nước quá nhanh, bề mặt khô trước khi bên trong kịp liên kết. Nếu tường quá khô và nóng, có thể làm ẩm nhẹ bề mặt trước khi bả, nhưng không để đọng nước.

Những sai lầm thường gặp với bột trét

• Dùng bột nội thất cho mặt tiền hoặc tường rào để tiết kiệm.
• Bả lên tường mới tô khi vữa chưa khô, dẫn tới phồng rộp và ố kiềm về sau.
• Dùng bột trét để lấp vết nứt lớn hoặc vết nứt do kết cấu, thay vì xử lý bằng vữa hay vật liệu chuyên dụng.
• Bỏ qua bước sơn lót sau khi bả, sơn phủ thẳng lên bột trét.
• Bảo quản bao bột ở nơi ẩm hoặc để mở miệng bao nhiều ngày, bột hút ẩm và giảm chất lượng.

Bảo quản bột trét tại công trình

Bột trét nên được kê cao khỏi mặt sàn bằng pallet hoặc ván gỗ, đặt ở nơi khô ráo, có mái che và tránh ánh nắng trực tiếp. Bao đã mở mà chưa dùng hết cần buộc kín miệng. Kiểm tra hạn sử dụng trước khi mua, đặc biệt khi mua số lượng lớn cho công trình kéo dài nhiều tuần.

Với công trình lớn, nên chia đợt nhập bột theo tiến độ thi công thay vì nhập hết một lần. Cách này vừa giảm diện tích kho tạm tại công trình, vừa tránh việc những bao cuối cùng phải nằm chờ quá lâu trong điều kiện nóng ẩm và mất dần chất lượng trước khi được dùng tới.

Nếu bạn chưa chắc nên chọn dòng bột trét nào cho từng khu vực trong nhà, Sơn AIVA có thể tư vấn theo hiện trạng tường và hệ sơn bạn định dùng, đồng thời giao bột trét cùng sơn tới tận công trình. Quý khách gọi 0703 270 450 hoặc ghé cửa hàng tại Thủ Đức để xem sản phẩm thực tế.